Theo ước tính của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), sữa mẹ là giải pháp duy nhất có thể ngăn chặn hơn 800,000 ca tử vong (13% của tất cả các ca tử vong) ở trẻ em dưới 5 tuổi. Vì vậy, trẻ nhỏ được khuyến cáo phải được bú mẹ trong một giờ đầu sau sinh, bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu và tiếp tục cho bú sữa mẹ đến 24 tháng hoặc lâu hơn.
Trong một số trường hợp khi sữa mẹ không được đáp ứng, Tổ chức Y tế Thế giới khuyến nghị sử dụng sữa mẹ hiến tặng nhằm tận dụng các lợi ích của sữa mẹ và cứu sống sinh mạng trẻ em. Xuất phát từ mục tiêu này, Vụ sức khỏe Bà mẹ – Trẻ em, Bộ Y tế phối hợp với Sở Y tế Đà Nẵng triển khai thiết lập Ngân hàng Sữa mẹ đầu tiên ở Việt Nam tại Đà Nẵng để đáp ứng yêu cầu của trẻ nhỏ. Kinh nghiệm của Đà Nẵng sẽ là nền tảng để Việt Nam xây dựng hướng dẫn quốc gia về Ngân hàng Sữa mẹ và cho phép hình thành mạng lưới các Ngân hàng Sữa mẹ trên toàn quốc.
Trong khoảng thời gian từ năm 2012 – 2014, theo thống kê của Sở Y tế Đà Nẵng, với sự hỗ trợ của Tổ chức Alive & Thrive, Y tế Đà Nẵng đã triển khai được nhiều ảnh hưởng thúc đẩy thực hành nuôi con bằng sữa mẹ. Trong khoảng thời gian này, tỷ lệ nuôi con bằng sữa mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu tăng từ 4% đến 19%. Tỷ lệ bú mẹ chủ yếu trong 6 háng đầu năm tăng từ 33% đến 38%. Tỷ lệ gia tăng số lượng trẻ tiếp tục bú mẹ đến 2 tuổi cũng đạt mức khả quan từ 12% đến 23%. Tính đến năm 2014, trên khu vực thành phố Đà Nẵng đã thành lập được 67 cơ sở cung cấp dịch vụ tư vấn về nuôi dưỡng trẻ nhỏ tại các cơ sở y tế công lập cũng như tư nhân.
Mặc dù rất thành công trong việc cải thiện tình trạng nuôi con bằng sữa mẹ nhưng theo TS – BS Trần Thị Hoàng, trung bình mỗi năm tại Bệnh viện Phụ sản Nhi Đà Nẵng có khoảng 15.000 trẻ ra đời, trong đó có khoảng 3.000 – 4.000 trẻ không được tiếp cận với nguồn sữa mẹ do sinh non, mắc bệnh lý, mẹ bệnh nặng, mồ côi hoặc người mẹ mắc các bệnh lây truyền nên trẻ phải cách ly mẹ v.v… Với mục đích thúc đẩy hơn nữa hoạt động nuôi con bằng sữa mẹ tại thành phố Đà Nẵng, đặc biệt đối với trẻ nhóm nguy cơ cao, dưới sự hỗ trợ của Bộ Y tế, Sở Y tế tiếp tục phối hợp với dự án Alive & Thrive và các đối tác quan trọng khác thiết lập Ngân hàng Sữa mẹ đầu tiên ở Việt Nam bước đầu đặt tại Bệnh viện Phụ Sản – Nhi Đà Nẵng. Theo đó, sữa mẹ hiến tặng sẽ được thu nhận, bảo quản và đưa đến cho các trẻ em theo một quy trình nghiêm ngặt, từ bước đầu tuyển chọn và sàng lọc người hiến sữa, cách vắt sữa đảm bảo vệ sinh, xử lý sữa có kiểm soát nhiệt độ, tiệt trùng, xét nghiệm vi khuẩn và vận chuyển có kiểm soát nhiệt độ để đưa đến trẻ sơ sinh.
Sự ra đời của Ngân hàng Sữa mẹ sẽ góp phần quan trọng trong việc đảm bảo tiếp cận nguồn sữa mẹ an toàn cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ không được bú sữa mẹ, đảm bảo cho trẻ có một sự khởi đầu mạnh mẽ.
Tư liệu tham khảo:
- Bệnh viện Phụ Sản- Nhi Đà Nẵng.
- Alive & Thrive.
